Isıtma sezonunun başında en sık karşılaşılan şikâyet, peteklerin bir kısmının ısınmamasıdır. Kombi çalışır, tesisatta ses vardır ama odalardan biri diğerlerine göre belirgin biçimde soğuk kalır.

Bu durumun büyük çoğunluğu arıza değildir. Sistemde biriken hava ve düşen su basıncı, ısıtmayı bozan iki basit nedendir ve ikisi de çoğu evde ustaya gerek kalmadan giderilebilir.

Petek Neden Kısmen Isınır?

Sıcak su petek içinde alttan girip üstten dolaşarak yayılır. Sistemde hava varsa bu hava en tepede toplanır ve suyun o bölgeye ulaşmasını engeller.

Sonuç tipik bir tabloyla ortaya çıkar: peteğin altı sıcak, üstü soğuktur. Elinizi peteğin üzerinde aşağıdan yukarı gezdirdiğinizde sıcaklığın bir noktada kesildiğini net biçimde hissedersiniz.

Petek tamamen soğuksa neden farklıdır. Bu durumda hava değil, vananın kapalı olması, basıncın çok düşmesi ya da tesisatta bir tıkanıklık akla gelir.

Havanın Sisteme Nereden Girdiği

Hava sisteme birkaç yoldan girer. En yaygın nedeni, tesisata su takviyesi yapılırken suyla birlikte hava kabarcıklarının içeri çekilmesidir.

Yaz boyunca kullanılmayan tesisatta da hava birikir. Bu nedenle ısıtma sezonu başlarken hava alma işlemi, arıza olsun olmasın rutin bir bakım adımı olarak yapılır.

Hava Almadan Önce Yapılacaklar

İşleme başlamadan önce kombi kapatılır. Pompanın çalıştığı sırada hava almak, suyun basınçlı biçimde fışkırmasına ve havanın tam boşalmamasına yol açar.

Kombinin kapatılmasının ardından tesisatın durulması için on beş ile otuz dakika beklenir. Bu süre, dolaşımdaki havanın peteklerin üst noktalarında toplanmasını sağlar.

Bu arada bir kap ve bez hazırlanır. Hava çıktıktan sonra mutlaka bir miktar su gelir; hazırlıksız yakalanmak zemine ya da mobilyaya zarar verir.

Hava Alma İşlemi Adım Adım

Peteğin üst köşesinde bulunan küçük vidaya benzer parça purjördür. Anahtarı ya da düz uçlu tornavida ile saat yönünün tersine yavaşça çevrilir.

Islık sesiyle hava çıkmaya başlar. Vida tamamen sökülmez; yalnızca hava çıkacak kadar gevşetilir, aksi hâlde parça yerinden fırlar ve su basıncıyla birlikte kontrol kaybedilir.

Ses kesilip düzenli bir su akışı başladığında hava boşalmış demektir. Bu noktada vida tekrar sıkılır; aşırı güç uygulanmaz çünkü purjör dişleri incedir.

Doğru Sıra: Hangi Petekten Başlanır?

Hava alma işlemi rastgele yapılmaz. Kombiye en yakın petekten başlanıp en uzağa doğru ilerlemek, havanın sistem içinde geri sürüklenmesini engeller.

Birden fazla katlı evlerde alt kattan başlanıp yukarı çıkılır. Havanın doğal olarak yükselme eğilimi bu sırayla çalışır ve işlem tek turda tamamlanır.

Basınç Göstergesini Okumak

Hava alma işlemi sistemden su çıkardığı için basıncı düşürür. Bu yüzden işlem bittikten sonra kombi üzerindeki manometreye mutlaka bakılır.

Çoğu ev tipi sistemde uygun aralık bir ile bir buçuk bar civarındadır. İbre bu aralığın altına düşmüşse kombi güvenlik nedeniyle çalışmayı reddedebilir ya da ısıtma verimsizleşir.

Basıncın gereğinden yüksek olması da istenmez. İki barın üzerine çıkan sistemlerde emniyet vanası devreye girer ve tesisat kendini boşaltmaya başlar.

Tesisata Su Takviyesi Yapmak

Basınç düşükse kombinin altındaki doldurma musluğu yavaşça açılır. Hızlı açmak sisteme yeniden hava çekilmesine yol açar, bu da az önce yapılan işi boşa çıkarır.

Manometre izlenerek istenen değere gelindiğinde musluk tamamen kapatılır. Açık unutulan bir doldurma musluğu, basıncın yavaşça yükselip emniyet vanasından su boşaltmasına neden olur.

Hava Almaya Rağmen Isınmıyorsa

İşlem doğru yapıldığı hâlde petek hâlâ soğuksa başka nedenler devreye girer. En basiti, petek girişindeki vananın kapalı ya da yarı kapalı kalmasıdır.

Termostatik vanalı peteklerde, uzun süre kapalı kalan vananın içindeki pim sıkışabilir. Vana başlığı çıkarılıp pime hafifçe bastırıldığında çoğu zaman yeniden hareket kazanır.

Petek tamamen soğuk ve girişindeki boru da soğuksa, o hatta dolaşım gitmiyor demektir. Bu tabloda genellikle çamur tutucu, tesisat tıkanıklığı ya da pompa sorunu söz konusudur.

Petek İçinde Çamur Birikmesi

Yıllar içinde tesisat suyunda oluşan tortu peteklerin alt bölümünde birikir. Bu birikinti su dolaşımını yavaşlatır ve peteğin alt kısmının soğuk kalmasına neden olur.

Havadan farklı olarak bu tabloda peteğin üstü sıcak, altı soğuktur. Belirti tam tersine döndüğü için ayırt etmek kolaydır ve çözümü hava almak değil, tesisat temizliğidir.

Sezon Başında Yapılacak Kontrol Listesi

• Tüm peteklerin vanalarının tam açık olduğundan emin olun.
• Kombi kapalıyken, yakından uzağa doğru hava alma işlemini uygulayın.
• İşlem sonrası basıncı kontrol edip gerekiyorsa yavaşça takviye yapın.
• Peteklerin üzerini kapatan mobilya ya da uzun perdeleri geri çekin.
• Isınan ama verim vermeyen odalarda pencere ve kapı sızdırmazlığını gözden geçirin.

Bu beş adım, ısınma şikâyetlerinin önemli bir bölümünü sezon başlamadan ortadan kaldırır. Yıllık bakım ise bu listenin tamamlayıcısıdır, alternatifi değil.

Isınmayan bir petek çoğu zaman büyük bir arızanın değil, birkaç kabarcık havanın sonucudur. Doğru sırayla ve kombi kapalıyken yapılan on dakikalık bir işlem, hem konforu geri getirir hem de sistemin gereksiz yere fazla çalışmasını önler. Basınç kontrolünü işlemin ayrılmaz parçası saymak ise en sık atlanan ama en önemli ayrıntıdır.